Strona główna Porady Ogród i wypoczynek Rośliny wodne Przy obsadzaniu oczka wodnego należy wziąć pod uwagę dwa podstawowe aspekty: wygląd i funkcjonalność. Oczywiście wygląd stawu ma duże znaczenie, ale liczy się także jego zdolność do samoregulacji. Aby oczko było prawidłowo funkcjonującym ekosystemem, potrzebuje niektórych rodzajów roślin. Kolejną ważną sprawą jest wydzielenie w oczku stref, w których należy zasadzić różne rośliny. 1. Ważne: stanowisko oczka i jego układ O roślinach, które chciałbyś zasadzić w oczku, warto pomyśleć już na etapie projektowania zbiornika. Staw należy zakładać głównie w miejscach słonecznych, ponieważ rośliny wodne z reguły potrzebują dużo światła. W pobliżu nie powinny rosnąć większe drzewa liściaste, ponieważ spadające do wody liście przyczyniają się do zamulenia oczka, co ma niekorzystny wpływ na panującą w nim równowagę biologiczną. Przy wyborze roślin do oczka musisz koniecznie uwzględnić jego wielkość. Grzybienie często zajmują do dwóch metrów kwadratowych, a niektóre odmiany wymagają nawet dwa razy więcej miejsca. Dlatego kupując rośliny, zapytaj koniecznie o ich wymagania i przestrzeń, której potrzebują. Pamiętaj także o tym, że nagłe przejście stawu w strefę ogrodową jest nieharmonijne i należy takiego rozwiązania unikać. Lepiej podzielić brzeg na kilka stref, które zapewnią ledwie zauważalne przejście. W tym celu należy wykopać pod staw schodkowy dół. Aby nie dopuścić do obsuwania się nabrzeżnej skarpy, możesz na folii, którą wyłożone jest oczko, rozłożyć jutę ─ specjalną tkaninę workową. Następnie należy wysiać na niej kwiaty lub trawy, zabezpieczając w ten sposób brzeg przed wymywaniem i osuwaniem się ziemi. 2. Porada OBI Najważniejsza kwestia, o której musisz pamiętać przy obsadzeniu stawu to, żeby rośliny nie obejmowały całej jego powierzchni. Kwitnące rośliny wodne nie powinny zajmować więcej niż 2/3 powierzchni oczka. Idealnie byłoby, gdy ponad połowa powierzchni wody była wolna od roślin. Zbyt wiele roślin zakłóca estetykę stawu i może przyczynić się do intensywnego rozwoju alg, a tym samym zakłócić biologiczną równowagę środowiska wodnego. 3. Jakie rośliny nadają się do poszczególnych stref głębokości? Aby wybrane przez Ciebie rośliny wodne prawidłowo się rozwijały, musisz posadzić je w odpowiedniej dla nich strefie głębokości. W przypadku roślin kupowanych w marketach i innych specjalistycznych sklepach na opakowaniu podane są zawsze informacje o tym, do jakich stref się te rośliny nadają. W strefie brzegowej bardzo dobrze sprawdzają się niewymagające trawy, jak bambus, miskant olbrzymi czy trawa pampasowa. Tego rodzaju rośliny tworzą obramowanie oczka i spełniają ważną funkcję: filtrują wodę. Rośliny rosnące na brzegu są łatwe w pielęgnacji, mogą rosnąć także na półcienistych stanowiskach i bez problemu przetrwają zimę. Trawę pampasową należy przed nadejściem zimnych pór roku związać, aby nie obumarła i nie zakłóciła w ten sposób równowagi biologicznej stawu. Na zimę korzenie tej rośliny należy przykryć warstwą liści, aby zabezpieczyć ją przed chłodem. Do strefy wody płytkiej (do 20 cm) nadają się takie rośliny, jak tatarak zwyczajny lub żabieniec. Pamiętaj, aby roślin nie sadzić zbyt blisko siebie. Podstawowa zasada to sadzenie od dwóch do trzech roślin na jeden metr kwadratowy. W strefie wody głębokiej (od 30 do 60 cm) najlepiej rozwijają się rośliny wieloletnie, np. grzybienie. Nie zapomnij także o roślinach podwodnych. Rogatki i moczarki dostarczają organizmom i roślinom żyjącym w stawie tlen i mają fundamentalne znaczenie dla równowagi biologicznej. Przyczyniają się do rozkładu szkodliwych substancji i zapobiegają rozwojowi glonów. Aby prawidłowo spełniały swoje funkcje, należy sadzić je na głębokości ok. 1,5 m, z dala od miejsc, w których narażone byłyby na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. Do sadzenia roślin wodnych użyj najlepiej specjalnej ziemi do stawów ogrodowych, której skład jest dostosowany do warunków wodnych. 4. „Królowa oczka wodnego”. Lilia wodna Lilie wodne, dzięki swojemu pięknu, uchodzą za prawdziwe „królowe stawów ogrodowych” – każdy właściciel oczka wodnego o nich marzy. Jednak uprawa tych wspaniałych roślin jest dość trudna. Z jednej strony lilie wodne, nazywane także grzybieniami, potrzebują dużej ilości składników odżywczych, z drugiej strony nawożenie stawu może korzystnie wpłynąć na rozwój glonów. Z tego względu należy tego unikać. Odpowiednią ilość wartości odżywczych gwarantuje zrównoważony i przemyślany dobór roślin wodnych. Niestety grzybienie to rośliny, które bardzo często padają ofiarą różnego rodzaju szkodników, np. mszyc (Rhopalosiphum nymphaea), stonkowatych i nimfy grzybienianki. Szkodniki należy zwalczać środkami chemicznymi tylko w ostateczności – lepszym rozwiązaniem jest spłukiwanie insektów z liści strumieniem wody. Wielkość i głębokość oczka wodnego to czynniki, które również wpływają na wzrost i prawidłowy rozwój grzybieni. Niektóre odmiany wymagają głębokości ok. metra i kilka metrów wolnej powierzchni. Inne natomiast dobrze sobie radzą w płytszych strefach, np. 30 cm, i nie potrzebują więcej niż pół metra kwadratowego. Dlatego przed kupnem lilii wodnych dowiedz się, jaka odmiana pasuje do Twojego stawu ogrodowego. Jeśli zamierzasz sadzić grzybienie na wiosnę, musisz wziąć pod uwagę konieczność stopniowego podwyższania powierzchni wody, aby ich kwiaty miały szansę na wzrost. Łatwiejszym rozwiązaniem jest sadzenie tych roślin jesienią, gdy pora kwitnienia już minęła. Na głębokości od 60 cm grzybienie mogą bez problemu przezimować w stawie, płycej rosnące lilie będziesz musiał posadzić w głębszej strefie. Aby oszczędzić sobie pracy, posadź te wrażliwe rośliny w koszach do sadzenia; możesz je wtedy dowolnie przenosić. 5. Porady dotyczące prawidłowego obsadzenia oczka wodnego Najlepszą porą na obsadzenie stawów ogrodowych jest okres od marca do czerwca. Łagodne temperatury i duża ilość słońca pozwoli roślinom wodnym odpowiednio się przyjąć i rozwijać. Sadzenie roślin rozpocznij od najgłębszych stref, kierując się stopniowo w stronę brzegu. Do sadzenia roślin w strefach głębokich możesz używać praktycznych koszyków. Zwykle wykonane są ze stabilnego i wytrzymałego tworzywa. Tego rodzaju pojemniki skutecznie zapobiegają niekontrolowanemu rozrastaniu się roślin. Do sadzenia nadają się także składane kosze z tkaniny, które mają mniejsze oczka niż kosze plastikowe i dzięki temu są bardziej skuteczne przy hamowaniu rozrastających się korzeni. Kolejną zaletą koszyków do sadzenia jest to, że można je w łatwy sposób przenosić – ta cecha jest ważna przede wszystkim wtedy, kiedy chcemy przenieść roślinę w głębsze strefy, aby zabezpieczyć ją przed mrozem. U roślin wodnych głębokość sadzenia to z reguły odległość liczona od nasady pędu do powierzchni wody. Jeśli używasz koszy do sadzenia, musisz odjąć ich wysokość od głębokości, na której chcesz zasadzić rośliny. 6. Prawidłowe obsadzenie newralgicznej strefy brzegowej Strefa brzegowa to w przypadku wielu oczek wodnych obszar newralgiczny. To właśnie tutaj widoczne są pierwsze oznaki błędów popełnionych przy zakładaniu oczka wodnego, np. zastosowanie za dużej folii. Wystająca folia nie tylko wygląda nieestetycznie, ale niszczona jest także działaniem promieni UV, co przyczynia się do jej stwardnienia. Aby brzeg stawu zawsze dobrze się prezentował, warto użyć specjalnej maty do obsadzania roślin. Matę rozkłada się na brzegu i obciąża kamieniami. Ponieważ wykonana jest z rozpuszczalnego materiału, np. kokosa, umożliwia późniejszą aranżację strefy brzegowej. Zanim zasadzisz w strefie brzegowej bambus (Phyllostachys oraz Pseudosasa), wykonaj odpowiednie zabezpieczenie przed rozrastającymi się kłączami tej rośliny, które mogą uszkodzić folię. W tym celu wykop rów o głębokości min. 60 cm. Następnie wyłóż go folią, a wszystkie zakładki zamknij, używając profili aluminiowych. W przypadku bambusa nazywanego fargesią takie środki zabezpieczające nie będą konieczne, ponieważ roślina ta nie wytwarza kłączy. Na pielęgnację roślin zasadzonych w oczku wodnym musisz zaplanować od godziny do dwóch tygodniowo. Co ciekawe, im większy jest staw, tym mniej pracy wymaga, ponieważ z biegiem czasu dochodzi w nim do równowagi pomiędzy wzrostem a rozkładem roślin. 7. Podsumowanie Przy obsadzaniu oczka wodnego roślinami musisz pamiętać o uwzględnieniu różnych stref głębokości. Rośliny widoczne nad powierzchnią wody, sadzone w strefie przybrzeżnej, płytkiej i głębokiej, spełniają przede wszystkim funkcję estetyczną. Tymczasem rośliny podwodne zapewniają równowagę biologiczną panującą w oczku. Ważne, abyś przy sadzeniu roślin zaczął od najgłębszych miejsc i stopniowo kierował się do brzegu. Do góry